Innoveren in de zorg is een interessante en boeiende uitdaging

Donderdag 1 juni was de finale van de Sustainable Healthcare Challenge 2017 in Rotterdam. Als coach van het team achter CareerPeer heb ik dit jaar de SHC mogen meemaken. Helaas heeft mijn team de finale niet gehaald. Ze hadden ook weinig tijd om hun idee goed uit te werken, zeker ook omdat ze nog allerlei studieverplichtingen hadden. De komende periode gaan we nog wel samen onderzoeken hoe zij invulling kunnen gaan geven aan hun onderneming. Daar kom ik nog  op terug.

In de finale werden 15 ideeën gepitchd om de zorg in Nederland te verbeteren. Tussen de rondes met pitches kregen twee sprekers het woord om de deelnemers en de bezoekers te inspireren.

Diana Monissen is voorzitter van het Raad van Bestuur van het Prinses Maxima Centrum voor kinderoncologie. Dit Centrum moet gebouwd gaan worden in Utrecht en mevrouw Monissen presenteerde de ideeën en ontwerpen voor dit speciale ziekenhuis. De uitdaging is dat kanker onder kinderen in veel gevallen te behandelen valt, maar dat deze behandeling vaak blijvende gevolgen kan hebben voor de ontwikkeling van deze kinderen. Waar we in de zorg nog vaak een onderscheid maken tussen de behandeling/genezing (cure) en de verzorging (care) zal er in dit ziekenhuis juist een versmelting plaats moeten vinden van beide aspecten. Misschien wel daarom ging een groot deel van haar presentatie over de omgeving waarin de kinderen worden opgevangen en veel minder om de feitelijke behandeling en operatiekamers. In veel ziekenhuizen zijn juist de spreekkamers en operatiekamers waar omheen de rest van de zorgprocessen worden gebouwd.

De tweede spreker, Jeroen Carsborn van zorgverzekeraar Achmea, sprak over de uitdagingen die innovatie moet helpen oplossen. Hij sprak ook over de uitdagingen die innovatie met zich meebrengt. In zijn presentatie maakte hij onderscheid in 4 soorten innovatie: product innovatie, proces innovatie, sociale innovatie en informatie innovatie. De eerste twee soorten innovatie zijn relatief simpel en gaan met name om het verbeteren van maakbare en kenbare systemen. Bij de andere vormen van innovatie gaat het met name om het aanpassen van gedrag of denken. Dat soort innovaties zijn een stuk ingewikkelder. Dat bleek ook wel uit de selectie van de 5 innovaties die in de prijzen zijn gevallen in de SHC finale. Alle 5 ideeën waren vooral vormen van product innovaties.

In de afgelopen periode heb ik naast mijn eigen team ook andere deelnemers aan de SHC leren kennen. Sommige hebben het ook niet gered om uitgenodigd te worden in de finale. Anderen zijn wel geselecteerd en hebben hun pitch kunnen geven. Zo was er de spiegel voor ouderen met alzheimer van Gerjanne van Gink. Een empathische spiegel, die de alzheimer patiënten kan helpen om al bij de start van de dag structuur in de dag te krijgen. Hierdoor zouden zij langer thuis kunnen blijven wonen. Een goed idee dat helaas niet voor de prijzenronde werd geselecteerd. De initiatiefnemers achter Beter na Borstkanker zijn heel fanatiek en serieus met hun oplossing bezig. Een voorbeeld van sociale innovatie waarbij de pijn en het voordeel van de oplossing helaas niet door iedereen wordt gevoeld. Interessant genoeg zou dat ook kunnen geleden voor een ander initiatief waar ik zelf ook al wat tijd in heb gestoken: de 2Tango.Signs app , ontwikkeld door Tjerk Feitsma. Het idee achter deze app is om autistische kinderen te helpen communiceren met hun omgeving, de zorgverleners en vooral hun ouders. Met name voor kinderen die bijna niet in staat zijn om zich te uiten zou deze app een goede uitkomst kunnen zijn. Tjerk is zelf autistisch en weet heel goed over te brengen waarom het ontwikkelen van deze app belangrijk is. Terecht dat deze oplossing wel voor de laatste rond werd geselecteerd en daarmee extra ondersteuning heeft verdiend.

Het proces in deze SHC geeft te denken over hoe we beslissen welke innovatie een kans te geven. Het lijkt alsof de concreetheid van de ontwikkelde oplossing al een belangrijke rol speelt bij de acceptatie. Het idee om bij het plaatsen van een metalen pin bij botbreuken deze onder spanning te zetten om zo bacteriële infectie te voorkomen wint het van de eerder genoemde spiegel of de mentale ondersteuning van borstkanker patiënten. Terwijl het aantal gevallen waar de oplossing een bijdrage kan leveren vele malen kleiner is dan het aantal alzheimer patiënten of jonge vrouwen met borstkanker. Naast concreetheid speelt ook een emotionele relatie met degene die presenteert een belangrijke rol. De publieksprijs gaat naar een jonge arts die haar baan in de zorg opzegt om een lastig communicatieprobleem op te lossen. Dat probleem gaat over de neiging om de telefoon te pakken als er spoed geboden is, zoals in dit geval bij orgaandonaties, waardoor er processen worden verstoord en misverstanden makkelijk ontstaan. Een uiterst herkenbaar probleem, alleen hun oplossing is om een app te bouwen op basis van de blauwdruk van processen. Hoe sympathiek ook hun inzet is, juist in dit soort situaties gaat het om het veranderen van gedragspatronen bij artsen die bovendien vaak onder hoogspanning staan en daarbij dus veel op de automatische piloot reageren. Een voorbeeld van noodzakelijke sociale innovatie, maar wel een die erg complex en ingewikkeld is.

Al met al was de Sustainable Healthcare Challenge een interessant en leerzaam traject. Ook als coach valt er nog veel te leren over innovatie, het pitchen van je idee en het nadenken over de echte waarde van de bijdrage. Mocht er volgend jaar weer een Challenge worden georganiseerd dan doe ik graag weer mee. En als er nog iemand een goed idee heeft over het verbeteren van de zorg, meld je bij hen aan.